أيوب صبري باشا (پاشا) (مترجم: عبد الرسول منشى)

396

مرآة الحرمين (سفرنامه مكه) (فارسى) ( چاپ مركز پژوهشى ميراث مكتوب ، 1382 ش )

زياده از هزاران نفر خاتون حامله مانده بود . صورت وقوع اين وقعه در بحث وقعهء حره كه در صورت نهم وجههء ثالثه مرآت مدينه مندرج است به طور تفصيل بيان شده هركس ميل نمايد به صورت وجههء مزبوره مراجعه فرمايد . حصين بن نمير به موجب دستور العمل كه از مسلم نقيض الاسم گرفته بود در شهر محرم سال مذكور در تپه‌هاى جبل احمر و جبل ابى قبيس نصب منجنيق نموده و در ظرف چهل روز محاصرهء ممتده مسلمانهاى كثيره را كه قابل تعداد نبود قتل و اتلاف نموده و اهالى حرم محترم را تعذيب و تضييق نمود ؛ و ليكن چون در آن هنگام خبر هلاكت يزيد رسيده بالضّروره از كار خود فراغت حاصل نموده و معاودت كرد . اين محاربه و محاصره از روز بيست و سيم محرم تا غرّهء ربيع الآخر امتداد نموده بود و به اين جهت شراره‌هاى احجار آتشين كه به كعبة اللّه انداخته بودند سرايت نموده استار شريف و سقف لطيف بيت اللّه محترق شده و جدران نور لمعان قبله مسلمين در درجهء بسيار ناگوار منشق و منكسر شده بود ، حتى شاخ‌هاى قوچى كه براى فداى حضرت اسماعيل - عليه السلام - از آسمان نازل شده و در بام كعبه معلّق بود از تأثير آن آتش سوخت . اگرچه احتراق كعبة اللّه شب شنبه سيّم ربيع الاول سال مزبور واقع شد ؛ و ليكن حصين بن نمير تا زمان اخذ وفات يزيد در محاربه مداومت نموده بيست و هفت روز پس از احتراق كعبه به وفات يزيد مطلع شده شب يكشنبه پنجم ربيع الثانى از مكّهء مكرّمه دفع و خارج شد . و نيز روايت مىكنند كه اين حريق از يك چادرى ظهور كرده بود نظر به تفصيلاتى كه مورّخين معتقدين صحت اين روايت داده‌اند ، دلاوران اسلام كه تابع ابن زبير بودند به دايرهء مسجد الحرام كه حرم امن و امان بود ، التجا نموده و در جوانب اربعهء كعبة اللّه ركز خيام كرده بودند و مقصود آنها از اين كار اين بود كه هر وقت حرارت آفتاب زياد شود و از منجنيق سنگهاى آتشين انداخته شود اينها به اين خيمه‌ها داخل شده و خودشان را حفظ و حراست نمايند . حصين بن نمير كه هم بر بالاى جبل ابى قبيس و هم به ذروهء جبل